کارشناسی حرفه ای شعر و ترانه

منتشرشده توسط مجید فاضلی در تاریخ

کارشناسی حرفه ای شعر و ترانه

در این بخش هم آثار اعضای سایت و هم آثار کاربران میهمان ، به صورت کاملا حرفه ای مورد نقد و بررسی قرار میگیره.
با توضیحات کامل ادبیاتی در خصوص اشکالات شعر شما، توسط تحصیلکرده های رشته ادبیات

با پرداخت هزینه

همونطور که مستحضرید ما یک بخش کارشناسی شعر و ترانه داریم که در واقع پل ارتباطی بین ما و شماست. و در حد متوسط و تا جایی که فرصت داشته باشیم ، برخی اشکالات اشعار و ترانه های شما عزیزان رو مطرح میکنیم. اما بعضی از آثاری که دوستان ارسال میکنند گاهی اشکالات خاص وزنی دارند و نیاز به توضیحات مفصل و پیچیده ادبیاتی هست

مثلا در برخی موارد که شعری اشکالات وزنی داره ، در بخش کارشناسی  اولیه ، ما به دوستان میگیم که با شمردن تعداد هجاهای هر مصرع اشکالات وزنی شعرتون رو پیدا و برطرف کنید که در بیشتر موارد مشکل حل میشه
اما گاهی شعرهایی برای ما ارسال میشه که با وجود تعداد هجاهای برابر در مصرع ها ، باز هم مشکلات ریشه ایِ وزنی و عروضی دارند

لذا تصمیم گرفتیم فضایی رو مهیا کنیم ؛ تا هرکسیکه که مایل هست با پرداخت هزینه ، آثارش مورد نقد و بررسی اساتید ادبیات قرار بگیره، بتونه از این شرایط استفاده کنه

هزینه برای هر قطعه شعر یا ترانه
 ۵۰ هزار تومان

هر قطعه شعر (حداکثر ۱۵ بیت)
بیشتر از ۱۵ بیت، قیمت افزایش پیدا میکند

شماره کارت
۵۸۹۲۱۰۱۰۵۵۳۲۹۴۶۶
بنام
عبدالمجید فاضلی

نمونه های کارشناسی

موضوع : شعر ؛ حس ناب
نقد و بررسی توسط  : دکترای ادبیات ؛ سمیه مرادی نژاد

حسِ ناب

سالها از غمِ هجرانِ تو ، من جار زدم
باده نوشیدم و ، تکیه به دیوار زدم

خاطراتت را درونِ اشکهایِ هر شَبم
شستم و چنگ بر این، حالتِ افکار زدم

عشق را بر دلِ دیوانه که تحریم کردم
بر دروازه یِ دل ، تابلویِ هشدار زدم


وزن مصرع اول بیت اول به این صورت است: فاعلاتن فعلاتن فعلاتن فع‌لن یا ف ع لن
در صورتی که مصراع دوم وزنش به این صورت شده: فاعلاتن فعلاتن مفاعیل ف عل
در حالی که اگر تنها یک هجا به وسط مصرعش اضافه می‌کرد کاملا وزنش منطبق بر مصرع اول بود مثلا اگر می‌گفت: باده نوشیدم و (هم) یا (هی) تکیه به دیوار زدم.
خب مصرع اول بیت دوم اصلا شبیه بیت اول نیست : فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن فاعلن که با بیت اول هماهنگ نیست ولی وزن مصرع دوم این بیت شبیه وزن بیت اول و درست است. در مصرع اول بیت سوم وزن درست است اما هجای دوم واژه‌ی (تحریم) که کشیده است باز هم وزن را مشوش کرده. به جای آن می‌بایست واژه‌‌ای با دو هجای بلند بیاید. مثلا: عشق را بر دل دیوانه که (زیبا) کردم….البته مقصود از آوردن این واژه فقط ذکر یک کلمه با دو هجای بلند بود وگرنه واژه‌ای که به عنوان مثال ذکر کردیم با معنای مصرع تناسبی ندارد.

.


موضوع : شعر ؛ بغض
نقد و بررسی توسط  : کارشناس ارشد ادبیات ؛ رامین حسینی

بغض

مثِ یک پنجره رو به غروبم
کسی حالی شبیهِ من نداره
نشستی منتظر چی رو ببینی؟
گریهٔ مرد که دیدن نداره

کسی زبونم رو حتی نفهمید
یه بغضِ تلخْ پشتِ خنده‌هامه
مث کبوتری بی‌آشیونم
با این که آسمون زیرِ پرامه

پُلای پشتِ سر خراب و دره روبه‌رومه
یه خوابِ متصل تا مرگ ، تنها آرزومه
نه چیزی دیده‌م از دنیا نه می‌خواهم ببینم
هنوز سی‌ساله‌م و حس می‌کنم کارم تمومه

۱- در بیت دوم از بند اول
«گریه» خارج از وزن است.
وزن مصراع به صورتِ
«مفاعیلن مفاعیلن فعولن» است. سه هجای اول «مَ فا عی» است ؛ یعنی هجای اول کوتاه و هجای دوم و سوم بلند.
هجای کوتاه یعنی یک صامت با یک مصوّت کوتاه ، مثلا : گَ/گِ/گُ

اما در کلمه‌ی «گریه ی » هجای اول «گِر» بلند است پس این کلمه با این که از نظر معنا مصراع را زیبا کرده است، نمی‌تواند در شروع مصراع قرار بگیرد.
پیشنهاد اصلاح :
غروبِ مرد که دیدن نداره.
به این صورت ، بین بیت اول و دوم هماهنگی معنایی هم حاصل می‌شود.

۲- در بیت اول از بند دوم ،
با این که تعداد هجاها برابر با مفاعیلن مفاعیلن فعولن ( یا مفاعیلن مفاعیلن مفاعیل) است ، اما چینشِ هجاها مشکل دارد.
هجای چهارم در مفاعیلن ، «لن» بلند است ، اما هجای چهارمِ مصرع، کسی «زَ» بونم رو …. کوتاه است.
پیشنهاد اصلاح :
کسی حتی زبونم رو نفهمید
اینجا با یک جابجایی ساده مصرع اصلاح می‌شود.

۳- در بیت دوم همان بند
مث کبوتری بی‌آشیونم
«کَ» کوتاه است ولی طبق الگوی وزن باید بلند باشد.
یعنی اگر اینگونه خوانده شود مث «کا/کی/کو» بوتری … درست می‌شود. (دوستان ، در بحث‌های وزنی، مثال‌هایی که زده می‌شود فارغ از معناست و فقط برای درکِ ریتم است. وگرنه مسلم است که کابوتر در زبان فارسی نداریم!)
پیشنهاد اصلاح:
مثِ یک کفترِ بی‌آشیونم
یا
شبیه کفتری بی‌آشیونم

۴- قافیهٔ بند دوم ، از نظر قواعد قافیه صحیح نیست.
کلمات جمع، به صرفِ علامتِ جمع نمی‌توانند با یکدیگر قافیه شوند. ( علامت جمع یعنی «ها» مثل خنده‌ها و «ان» مثل درختان یا به صورت عامیانه‌شان : الفِ جمع مثل پرام ، درختا)
در این کلمات باید علامت جمع را کنار گذاشت و دید که آیا بدون نشانه‌ی جمع، دو کلمه با هم قافیه هستند یا خیر.
در این بیت ، کلمات قافیهٔ ما ، «خنده‌» و «پر» هستند که قافیه غلطی است. پس قافیه کردن خنده‌ها و پرا نیز غلط است.
اما این غلطی‌ست که تا حدودی رایج شده و در بعضی از بهترین آثار تاریخ ترانه نیز آن را می‌بینیم (حالا اون دستا کجاست/ اون دو تا دستای خوب // چرا بی‌صدا شده / لب قصه‌های خوب)
پس به این دلیل و این‌که اصلاح این قافیه نیازمند تغییر کلیِ بیت‌هاست، من پیشنهادی برای اصلاح نمی‌دهم. اما «توصیه‌ی بسیار مهم من» این است که به «غلط‌های مصطلح» تن ندهید حتی اگر بزرگان انجام داده باشند. آن ترانه‌ها «به دلیلِ »این غلطها نبوده که موفق شده‌اند؛ بلکه آن‌قدر خوبی داشته‌اند که بلکه «علی‌رغمِ» این غلطها هم توانسته‌اند موفق شوند. پس آگاهانه ترانهٔ خود را خراب نکنیم، حتی اگر مثل این بیت، ترانه‌مان بسیار زیبا باشد و ایرادش هم به چشم اکثر مردم نیاید!

۵- در بند سوم ، ترانه‌سرا برای ترجیع‌بندِ کار، وزن را تغییر داده‌است که تصمیم متداول و موثری‌ست. وزن جدید ، از اضافه‌کردنِ یک «مفاعیلن» به وزن قبلی حاصل شده‌است:
مفاعیلن مفاعیلن مفاعیلن مفاعیل (یا رکن آخر: فعولن)
اما کلمهٔ «خراب» خارج‌آهنگ است. برای دلیلش ، مانند موارد قبلی ببینید این کلمه در کجای وزن و هجاهای چندم است، و آن‌ هجاها باید کوتاه باشد یا بلند. این کلمه روی «عی لن» می‌افتد که هر دو هجای بلندند. پس خَ در خراب ، ایرادآفرین شده‌است.
اصلاح :پلای پشت سر «ویرون» و دره روبه‌رومه.

۶- شاید بگویید «دره» هم خارج از وزن است چرا که روی « عیلن » می‌افتد اما «ره» هجای کوتاه است. این حرف درست اما در سطوح پیشرفتهٔ عروض ، استثنائاتی داریم به نام «اختیارات یا جوازات شاعری». که این‌جا مشمول همان استثنائات است و این کلمه مشکلی ندارد. طبیعتا توضیح این نکات در اینجا نمی‌گنجد.

۷- یه خوابِ متصل تا مرگ
حرف اضافهٔ متصل ، «به» است نه «تا»
مگر این که منظور شاعر «متصل به مرگ» نباشد بلکه یک خوابِ متصل و پیوسته تا لحظه‌ی مرگ باشد.
پس اگرچه راهی برای توجیه این مصرع هست، توصیه می‌کنم برای رفعِ «احتمال بدفهمی» ، تغییر کوچکی انجام دهید.

۸- نه چیزی دیده‌م نه «می‌خواهم» ببینم
زبان این ترانه ، فارسیِ شکسته (عامیانه) است. پس فعلِ می‌خواهم نباید به ‌جای « می‌خوام» به کار می‌رفت.

 

.


موضوع : شعر ؛ بیداری تا سحر
نقد و بررسی توسط  : دکترای ادبیات ؛ سمیه مرادی نژاد

بیداری تا سحر

ای ماه من ، امشب تو هم بیدار ماندی تا سحر
از سردیِ دستانِ من ، هوشیار ماندی تا سحر

بیدار ماندن تا سحر ، آشفته حالت می کند
مثلِ تنِ زخمیِ من ، بی پر و بالت می کند

گفتی ، بگو از حال خود شاید که دلدارت شوم
در این شبِ تنهاییت ، باید که غمخوارت شوم

گفتم زمستان میشوی،با من تو دلخون می شوی
گر بشنوی دردِ دلم ، دیگر تو مجنون می شوی

گفتی که من ماهِ تو ام،آواره ی چشم سیاهت میشوم
اینگونه بی تابی نکن، بیچاره ی طرز نگاهت میشوم


وزن شعر از تکرار ۴مستفعلن ساخته شده. این کار خیلی بهتر از کار قبلیه فقط مصرع دوم بیت دوم مشکل داره:بی پر و بالت می‌کند وزنش مثل سایر مصرع ها نیست.باید مثلا می‌گفت: بی (نام) و بالت می‌کند…همچنین مستفعلن در دو مصرع بیت پایانی به جای ۴بار ۵بار تکرار شده…مثلا باید می‌گفت: گفتی که من آواره‌ی چشم سیاهت می‌شوم/تا زنده‌ام بیچاره‌ی طرز نگاهت می‌شوم

 

دسته‌ها: شعر و ترانه

مجید فاضلی

خواننده / ترانه سرا / آهنگساز

5 دیدگاه

امید تاجیک( ابر) · در

نام ترانه( آهک)
موضوع : عاشقانه ای محزون مرتبط با کرونای منحوس

کدوم چشم شوری نظر کردمون
کدوم سیزده نحس به در کردمون
کدوم باد وحشی به خونه زد و
از آغوش هم در به در کردمون
/
/
منتقل شد به دفتر شعر امید تاجیک (ابر)

somayeh afshar · در

سلام وقت بخیر و خدا قوت .
واقعا این بخش سایت عالیه دقیقا همون چیزیه که ترانه سرا نیاز داره مرسی بابت زحمت شبانه روزی شما جناب فاضلی و سایر همکارانتون .حتما استفاده میکنیم.
با شما هر روز بهتر از دیروزیم

هاجر امانی · در

سلام به همه عزیزان خسته نباشید.
این بخش خیلی عالیه.فوق العاده ست. بینهایت سپاسگزارم از اینکه اینقدر برای کارتون ارزش قائلید. و بها میدین بهش‌ این سایت به نظرم هیچ نقصی نداره. و هر چیزی به بهترین شکل در جایگاه خودش قرار گرفته. این ها همه از هوش و زکاوتی هست که پشت این صحنه قرار داره و کاملا لمس میشه
سعادتیست برای ما. که کناره شما عزیزان هستیم. موفق باشید

دیدگاهتان را بنویسید

Avatar placeholder

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *


انتشار به زودی