آموزش سرودن شعر و ترانه

منتشر شده توسط مجید فاضلی در

آموزش سرودن شعر و ترانه

دوستان عزیز ، سرودن شعر و ترانه ، چیزی کمتر از معجزه نیست.
گاهی دو خط شعر ، به اندازه ی یک عمر ، با انسان حرف میزند و نا گفته هایی از دل را بیان میکند که شاید هرگز قادر به بیانش نبوده ایم.

با توجه به درخواستهای شما عزیزان سعی کردم مطالبی در خصوص آموزشِ سرودن شعر و ترانه تهیه و تقدیم کنم.

قبل از هر چیز شما باید اصول سرودن شعر را بدانید تا در ادامه بتوانید وارد مراحل ایده پردازی و خلق تصویرهای شاعرانه شوید.

وزن شعر : ریتم و آهنگی منظم ، که در تمام مصرع های یک شعر برابر است.

آموزش وزن شعر

جلسه اول

جلسه دوم

جلسه سوم

جلسه چهارم (بخش اول)

جلسه چهارم (بخش دوم)

جلسه چهارم (بخش سوم)

جلسه پنجم

جلسه ششم

جلسه هفتم

بِیت : کمترین مقدار شعر ، یک بیت است.

مصراع (مصرع) : هر بیت شامل دو قسمت مساوی است که هریک از این قسمت ها یک مصراع یا مصرع نام دارد.

ردیف : کلمات هم معنی و مستقلی که در پایان مصرع ها تکرار می شود. شعری که ردیف دارد (مردّف) خوانده می شود.

قافیه : کلمات هم آهنگ و هم وزن که هم میتواند در پایان مصرع باشد و هم میتواند قبل از ردیف باشد.

ای ساربان آهسته ران کارام جانم می رود
وان دل که با خود داشتم با دلستانم می رود

در مثال بالارنگ صورتی قافیه است و رنگ سبز ردیف است

استعاره : وقتی که یک عبارت ، واژه ، یا جمله ای را بجای موضوع دیگری براساس شباهت بین آنها استفاده میکنیم آن عبارت ، واژه یا جلمه استعاره ای از آن موضوع است.
استعاره اهمیت بسیاری در شعر و ادب جهان دارد به طوری که شعر را کلامی مبتنی بر استعاره و اوصاف آن میدانند.
مثلا : «گریهٔ ابر بهاری»
استعاره ای است از :«ابر بهار ، که مانند انسان می‌گرید»

تشبیه : یعنی همانند کردن چیزی با چیز دیگر ، که معمولا با اقراق (بزرگنمایی) همراه است.
تشبیه ، بین دو واژه ، عبارت یا موضوعی اتفاق میافتد که شباهتی آشکار با هم ندارند و شاعر با واژه نگاری بین آنها یک اتصال قابل لمس بوجود می آورد.

تلمیح : هرگاه در مسیر سرودن شعر ، اشاره ای به داستانها یا کتاب های مشهور داشته باشیم ، در آن بخش از شعر ، تلمیح ایجاد کرده ایم.
تلمیح در لغت به معنی با گوشه چشم نگریستن است.

در صورتیکه نیاز به مشاوره
جهت نقد و بررسی شعر و ترانه های تان دارید
برای هماهنگی جلسۀ نقد و بررسی شعر و ترانه
به صورت آنلاین

صفحۀ اول سایت

مجید فاضلی

خواننده / ترانه سرا / آهنگساز

30 دیدگاه

ابراهیم · 2026/05/06 در

درود بر شما
طبق توضیحات شما وزن مصرع اول و دوم باید کاملا شبیه هم باشه
برای سایر بیت ها باید وزن هر مصرع اونا هم با وزن مصرع اولی یکی باشه ، یا هر بیت می تونه وزن خودشو داشته باشه

    مجید فاضلی · 2026/05/06 در

    درود
    همه مصرع ها باید دارای وزن هماهنگ باشند.

      ابراهیم · 2026/05/10 در

      درود بر شما
      طبق آموزش هایی که گذاشتین اگه مصرع اول مثلاً به این شکل باشه
      U _ _ _ U _ _ _ U _ _ _
      U هجای کوتاه
      _ هجای بلند
      تمام مصرع ها باید اینگونه باشن یا اشتباه متوجه شدم
      چون ده ها ترانه بررسی کردم شاید تک توکی از ابیات اینگونه بودن وگرنه زیاد ترانه و شعری توی این سبک ندیدم
      یا من کلا جریان وزن رو خوب نگرفتم
      ممنون میشم یه راهنمایی کوچیک بفرمایید
      با تشکر از جناب فاضلی عزیز و کارشناسان محترم

        مجید فاضلی · 2026/05/10 در

        درود
        بله تمام مصرع ها باید دارای یک وزن و چهارچوب مشخص باشند.
        ترانه هم ، چهارچوب و نظم داره. به طور معمول ، شاخص نظم در ترانه ، میزان بندی های ملودی ، هستند.
        ترانه رو میشه به دو صورت نوشت ، هم بر اساس قواعد عروضی و هم بر اساس نظم ، برنامه ریزی و میزان بندی هایِ ملودی و موسیقی.

        اگر بخواید ترانه ای رو به صورت متن ارسال کنید باید طبق قواعد عروضی بنویسید.

        اما اگر بخواید ترانه ای رو که طبق ملودیِ از قبل ساخته شده یا ملودی که در ذهن شما هست بنویسید ، باید موقع ارسال متن ترانه ، (فایل صوتی ملودی) رو همراهش ارسال کنید که ترانه ی شما بر اساس میزان بندی های اون ملودی ، مطالعه و بررسی بشه.
        ترانه ای که بر اساس ملودی نوشته شده و هیچ ایرادی نداره ، به احتمال زیاد اگر طبق اصول عروضی بررسی بشه ایرادهای وزنی در اون پیدا میشه.
        اما موضوع اینجاست که در اینجا شاخص بررسی ملودی هست ، نه علم عروض.

        در ترانه مباحث ورس و کورس (ترجیع بند) رو هم داریم که پرداختن به این موضوعات با پیام مقدور نیست.

          ابراهیم · 2026/05/10 در

          ممنون بابت توضیحاتتون

هاجرعسکری · 2026/05/05 در

درود و عرض ادب
ممنونم جناب فاضلی عزیز _خیلی نکات خوبی را برای رفع اشکال عنوان کردید ..خیلی کاربردی و سازنده بود ..یه دنیا ممنون.
در اپارات من تمامی کلیپ ها تون تقریبا دیدم و لایک کردم …
بازم ممنون سپاسگزارم از برکت وجودتون برقرار باشید و ماندگار 🦋💙🙏

صدیقه جُر · 2026/02/05 در

درود ها نثارتان عرض ادب
سپاسگزارم از لطفتون حضرت استاد
مطالب و درس هایی که در سایت با زحمات جناب استاد فاضلی گرانقدر و دیگر مسئولین محترم سایت گردآوری و تدریس میشود بسیار عالی هست و به نوبه خودم ، تشکر میکنم

حسن زمانی · 2024/09/30 در

درود جناب فاضلی عزیز
بسیار مطالبی کلیدی و آموزشی بود که راه گشای کسانیه که به شعر و ادبیات علاقمندند
⚘️⚘️⚘️

باقر رجبی ویسرودی · 2024/03/21 در

بسیار عالی و در عین سادگی و قابل فهم همگان نگارش شده است.استفاده کردم ممنونم

عبدالرضا حاجی زاده · 2023/09/09 در

سلام. خیلی استفاده کردم . ممنون از شما. امیدوارم که بتونم مطالب بیشتری از شما یاد بگیرم. سپاس گذارم.

ملیحه ارجمند · 2023/08/27 در

سلام مطالب مفید است سپاسگزارم

فخری بابایی · 2022/12/23 در

سلام احترام
واقعا استفاده بردیم، کوتاه و روان مغز کلام رو رسوندین

زهرا ایران نژاد · 2022/08/31 در

با عرض سلام وخسته نباشید مطالب سایتتون بسیار مفید بود با تشکر فراوان از جناب آقای فاضلی وهمکاران محترم ایشون وآرزوی موفقیت
وسربلندی دارم

طیبه محسن زاده · 2022/05/06 در

سلام
مطالبی که داخل سایت به اشتراک میگذارید بسیار عالی و مفید هستن ،،ممنون از شما آقای فاضلی بزرگوار

    مجید فاضلی · 2022/05/06 در

    درود خانم محسن زاده
    خوشحالم که مطالب سایت نظرتون رو جلب کرده

دیدگاهتان را بنویسید

جای‌بان آواتار

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *